Kees (80) runt in zijn krappe achtertuin een topsportcentrum voor duiven: 'Ze krijgen alles van mij'

In een betegelde krappe achtertuin in het centrum van Rotterdam bevindt zich een waar topsportcentrum voor duiven. Kees Commijs, alias de Postduivencoach of De Vrije Vogel, staat er aan het roer. Geen chique trainingspakken, maar een paar afgetrapte Crocs met gaten en een ondergescheten overall gelden als tenue voor de duivenmelker. Zijn hobby is de allermooiste, meent hij, al zit hij aan opvolgers verlegen.  

Achter een blauw geschilderd, afgebladderd tuinhekje bevindt zich het ware duivenparadijs van Kees. Het is zijn levenswerk, waar hij al decennialang aan werkt en waarmee hij talloze prijzen binnen heeft gesleept. Wie voet over de drempel zet, kan niet om zijn passie heen. In de verte klinkt het verstomde gekoer van de tientallen duiven die in een schuurtje verblijven. Nog een ander tuinhekje door, en de gemengde geur van een kinderboerderij, poep en de notenkar op de markt komt je tegemoet. “Hier ben ik de hele dag door te vinden”, vertelt Kees trots.  

Kees is pas aan het begin van zijn twintiger jaren wanneer hij op de Blaak in 1967 een konijn ruilt voor een aantal duiven. “De helft vloog de eerste week weg, maar een paar bleven er gelukkig.” Het duivenhouden groeit al snel uit tot een grote liefde. Net als zijn gezin, dat hij sticht nadat de fundering voor zijn duivenimperium is gelegd. “Al gauw heb ik mijn duivenhok van het dak naar de tuin verhuisd”, vertelt Kees. Daar kreeg zijn hobby pas écht vleugels. 

Op het dakterras van de woning van Kees, dat uitkijkt op de schuurtjes vol duiven, vertelt de tachtiger dat hij niet begrijpt dat de duivensport in populariteit afneemt. “De spanning van een wedstrijd is zo groot. Dat is zo leuk”, vertelt hij met een grijns. De man met ogenschijnlijk permanente frons is naar eigen zeggen soms wat te kritisch op de wereld, maar tijdens het gesprek lacht hij regelmatig. “Op zaterdag zit ik op dit dakterras te wachten tot mijn duiven terugkomen. Wanneer zouden ze komen? En zouden ze snel zijn?” Wanneer er dan eindelijk een zwart stipje over de hoge daken verschijnt, is het feest. “Dan is mijn dag gemaakt. Zeker als ze een goede tijd neerzetten. Het is gewoon heerlijk.”  

Elke wedstrijd is volgens Kees weer een verrassing. De carrière van een duivenhouder is volgens hem wispelturig. “De sport heb je tot zekere zin in je eigen handen, maar uiteindelijk komt het aan op de duif. Het blijft een beetje onzeker.” Toch beleeft hij een aantal iconische hoogtepunten.  

“De prijzen op verre vluchten zijn bijzondere momenten. Er was een wedstrijd in 1970 waarbij ik tweede van Nederland was. Zat er in de ochtend ineens al een duif in de dakgoot”, vertelt hij terwijl hij zijn grijze wenkbrauwen nog eens in verbazing omhoog trekt. “Dat ken niet Kees!”, zeiden ze toen. “Toch was het zo. Iedereen kwam langs met bosjes bloemen.”  

Duivenhouden is volgens Kees geen hobby, maar een levensstijl. “Het is alles voor mij.” Met name de laatste paar jaren heeft het duivenmelken een bijzondere rol gespeeld, vertelt hij terwijl zijn grijze snor nog iets verder in een kop koffie duikt. “Mijn vrouw is in 2020 overleden”, vertelt hij terwijl hij even wegvalt in gedachten. Na een tijdje vervolgt hij: “Ze heeft me altijd gesteund, zelfs toen ik eigenlijk was gestopt met duivenhouden.” Kees en zijn vrouw waren al meer dan vijftig jaar getrouwd. Ze kreeg alvleesklierkanker, hij stond haar bij in het hele behandelproces.  

“Elke twee weken was ze een paar dagen doodziek door haar behandeling in het ziekenhuis. Op een dag gaf ze aan dat ze maar niet beter werd.” Het stel gaat naar het ziekenhuis, waar al snel slecht nieuws op hen wacht. “Ze bleek corona te hebben, en ze moest in het ziekenhuis blijven. Ik mocht niet blijven.” Een paar dagen later droomde Kees over haar. “Ze gaf aan dat ze niet meer kon. Toen ben ik in de nacht naar het ziekenhuis gereden. Niet veel later overleed ze.”  

Sindsdien is het duivenhouden voor Kees een ritueel waarmee hij de dag doorkomt. Half zes ‘s ochtends gaat de eerste horde duiven de lucht in. Een uur later zijn ze terug en is het tijd voor de volgende groep. “En zo gaan de eerste vier uur van de dag voorbij”, vertelt Kees. Tussendoor wordt er schoongemaakt, voer gegeven en naar de algemene verzorging van de dieren gekeken. Van een vieze grijze stadsduif is bij Kees beslist geen sprake. Hij wil dan ook het stereotype dat er over zijn geliefde dieren heerst, tegenspreken. “Deze duiven zijn niet vies. Ik zorg hartstikke goed voor ze.” 

Demonstratief stapt Kees daarom af op het onheilspellende gekoer dat uit de schuurtjes klinkt. Daar trekt hij het schuifje van een deur opzij, en gooit hij een luikje open. Tientallen kraaloogjes kijken hem vragend aan. De dieren hebben inderdaad een glanzend verendek, en ze hebben een grote bak met voer. “Het zijn gewoon atleten”, vertelt Kees. Met een vlotte beweging grist hij een duif uit het hok. Tegenstribbelen doet het beestje niet echt. “Ze krijgen alles van mij”, vervolgt Kees zijn verhaal. “Voedingssupplementen, vetten, noten en zaden.” De duif in zijn hand kijkt hem ondertussen roerloos aan. 

“Laatst hoorde ik dat bietensap werkt bij wielrenners. Nou, ik heb gelijk bietenpoeder besteld en in het voer gedaan.” Elke dag krijgen de duiven een uitgebalanceerd dieet, dat wordt bewaard in een speciaal koelkastje en een provisorisch kastje aan de muur.  

De succesformule van vroeger kan Kees niet meer herformuleren. Waar dat aan ligt, is voor hem nog een raadsel. “Het kan allerlei redenen hebben. Dat maakt de sport ook mooi: je blijft bezig.” Hoe lang Kees nog door kan sleutelen aan een nieuw succesverhaal is alleen de vraag. Hij wil nog niet stoppen, maar de tijd tikt ook gestaag door. “Ik heb een nieuwe hartklep en een kunstknie, maar ik wil dit zo lang als mogelijk doen. Ik zou niet weten wat ik anders moet doen.”  

Een waardig opvolger voor zijn duivenimperium is er nog niet, en hij weet ook niet of hij die wil. In het centrum van Rotterdam komt het nalatenschap van duivenhouders daardoor in gevaar. Vervelend, maar onvermijdelijk volgens Kees. “Er is gewoon geen aandacht voor dit vak.” Wat er dan gebeurt wanneer de situatie écht onhoudbaar wordt? “Dan hoop ik dat mijn huis samen met de duiven kan worden verkocht. Dit is mijn trots.”