Artikelen

Een gecamoufleerd Brits duivenhok uit 1918. Misschien hoorde die aanvlieger in Dordrecht hier wel thuis...

Een gecamoufleerd Brits duivenhok uit 1918. Misschien hoorde die aanvlieger in Dordrecht hier wel thuis...

Nederland bleef buiten de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Het West-Europese slagveld speelde zich vooral in Frankrijk en België af. Wij hielden ons angstvallig neutraal en bleven zodoende buiten schot.

Net als alle andere landen hadden we in die tijd wel een militaire duivendienst, de Rijkspostduivendienst, met een hoofdkwartier in Den Haag. Daar bevonden zich stationaire duivenhokken, waar geschikte duiven werden gefokt en militaire verzorgers werden opgeleid. De divisies in den lande beschikten over verplaatsbare duivenstations. De dienst onderhield vliegverbindingen tussen een aantal vaste militaire posten. Hierover volgende keer meer. 

Nederland bleef dus afzijdig in de oorlog, en hoe absurd die neutraliteit soms werd toegepast, moge blijken uit het volgende voorval.

Aanvlieger

Toen Johannes van den Beemt van de Noordendijk in Dordrecht op de middag van 28 oktober 1916 bij zijn duivenplat achter het huis kwam, merkte hij direct een vreemde duif op. Vreemd ringetje om de ene poot en een berichtenkokertje aan de andere poot. Nieuwsgierig maakte Van den Beemt het open: er zat een briefje in van de Government Pigeon Service, verzonden op 26 oktober, 4.45 uur. Hier was dus duidelijk sprake van een postduif “on his Majesty’s Service”, in actieve dienst!

Het briefje bevatte de aanwijzing dat het direct naar het dichtstbijzijnde telegraafkantoor moest worden gebracht ter verzending. Johannes deed dat netjes maar het post- en telegraafkantoor stak er een stokje voor: de seinkosten van het telegram zouden niet worden betaald en dus ging de verzending niet door. Geen geld, geen telegram.

Politie

De politie werd gebeld en de commissaris kwam hoogstpersoonlijk bij Van den Beemt om de duif te zien. Hij bekeek het ringetje en las het briefje dat afkomstig bleek van “seaplane 3633”. Met de scherpzinnigheid die van zijn rang mocht worden verwacht, concludeerde hij dat het was verzonden door een Engels watervliegtuig. Hij schatte in dat de verdwaalde duif wellicht tot grote diplomatieke verwikkelingen kon leiden. Hij begreep dat hij dat risico niet kon lopen en stuurde nog dezelfde dag een rapport aan zijn baas, de Procureur-Generaal te ’s-Gravenhage, met het briefje en de vraag wat er met die duif moest gebeuren. 

Justitie

Procureur-Generaal Van Brandeler realiseerde zich op zijn beurt welke vreselijke internationale verwikkelingen konden ontstaan en zond op 30 oktober een brief naar de Minister van Justitie. Je kon tenslotte beter het zekere voor het onzekere nemen. Dat vond ook de Minister van Justitie, die zelf geen beslissing wenste te nemen en de volgende dag zijn collega van Buitenlandse Zaken inschakelde. Nu werd aan de brief het woord “Geheim” toegevoegd!

Buitenlandse Zaken zat duidelijk in zijn maag met de gevaarlijke affaire. Er waren wel bepaalde gedachten over, maar het leek toch verstandig contact op te nemen met de Minister van Oorlog.

Oorlog

Op 8 november 1916 schreef Minister Loudon van Buitenlandse Zaken aan zijn ambtsgenoot Bosboom van Oorlog: “Ik heb de eer U hierbij te doen toekomen een schrijven van onze ambtgenoot van Justitie, met bijlagen, betreffende een hier te lande neergestreken Britse postduif.” Loudon vroeg of zijn collega van Oorlog ook van mening was dat “tot internering van de vogel moet worden overgegaan.” In dat geval moest Bosboom maar de nodige stappen doen. Buitenlandse Zaken suggereerde ook nog dat de postduif, die intussen nog steeds bij Johannes in Dordrecht zat, wellicht geschikt was voor de postduivendienst van het Nederlandse leger. Dan zou Buitenlandse Zaken aan de Engelse regering kunnen voorstellen het diertje voor een bepaald bedrag over te nemen.

Internering

Minister Bosboom van Oorlog stemde volmondig in met de gedachte dat de duif geïnterneerd moest worden. Zo ging dat met buitenlandse militairen! En hij diende te worden overgedragen aan de Rijkspostduivendienst “teneinde de bewaring en verzorging van de vogel over te nemen”. Als de duif geschikt bleek voor de Nederlandse dienst, “zal wellicht een nader voorstel tot overname van de vogel door Uw tussenkomst aan de Britse Regering worden gedaan.”

Opgelucht liet Buitenlandse Zaken aan Justitie weten dat de duif ondergebracht zou worden bij de Rijkspostduivendienst in Den Haag.

Mistig

Of er later nog contacten zijn geweest met de Engelsen verhaalt het dossier van Buitenlandse Zaken niet. Evenmin is bekend hoe lang de duif hier op zijn lauweren mocht rusten, eerst bij Van den Beemt in Dordrecht en later dus bij de postduivendienst in Den Haag. Waarschijnlijk niet langer dan tot november 1918: toen werden alle geïnterneerde buitenlandse militairen naar huis gestuurd. De oorlog was afgelopen.

Natuurlijk blijft de brandende vraag welke geheime boodschap het briefje bevatte dat de duif mee naar Dordrecht bracht. De inhoud luidde: “Hoogte 1500 voet, mistig weer, alles wel.”

(Naar een artikel van Hans van Lith, die het hele voorval nauwgezet heeft gereconstrueerd uit brieven in het Nationaal Archief, gepubliceerd in: Opgediept Verleden deel V, Western Front Association Nederland, 2004)

 

BRON

www.oorlogsduiven.nl.

Nieuwsbrief Peter Boskamp

peter2010
16 mei 19
Jonge Duivenziekte is een ziekte met vele oorzaken. Hoewel de symptomen in alle gevallen dezelfde kunnen zijn, kan de oorzaak heel verschillend zijn. Alles valt en staat bij goed onderzoek op de...

Columnist in Spotlight

26 april 19
  Het werd deze week wel weer eens tijd om over de...
19 april 19
  Weer zo'n titel waarvan je denkt: wat bedoelt-ie...
07 april 19
Mooi was het zaterdagmiddag. Ik was bij de...
29 maart 19
Op bezoek bij één van de beste overnachters van...
27 maart 19
  Zo af en toe heb je zo'n weekend. Zo'n weekend...
18 maart 19
14 maart 19
Ik heb er niet vaak veel tijd voor, maar als er...
06 maart 19
Begin maart,  je merkt het onder de liefhebbers, het...

Colums in spotlight

Vrienden van Duivenvaria.nl

FKramerCouwehand185x75new Duifvitaal 185x75 Ceeschroevers185x75new Fam Hakvoort Urk185x75 Bedrijfsstempel185x75new Fondclubmiddenlimburg185x75new LouisvZuijlen185x75new StedelijkOss185x75 NPO185x75new GebrDekker185x75new homan pigeonphotography185x75 Fondclubgrootrotterdam185x75new AVergotte185x75new MichelBeekman185x75new AddeJong185x75new AdSchaerlaeckens185x75new CombVerbree185x75new CombvanHeteren185x75new Embregtstheunis185x75new DirkVerleun185x75new duivendirect185x75new Duivenmarktplaats185x75new GJBeute185x75new LeoLronk185x75new Hooymansduivensport185x75new HenkWassink185x75new GerardDekker185x75 pvdewoudvliegers185x75new ZLU185x75new msmduivensport185x75new BannervanAdrichem185x75 Promo185x75new Promo185x75new Promo185x75new Promo185x75new Promo185x75new

Meest gelezen berichten

In the picture

10 mei 19
We hebben het weer aan ons rekker Roye overwinning wederom naar de Gebr Dekker Mooiste nieuws van...
30 april 19
Wat een schitterend duivenweer was het afgelopen zaterdag. Alle ingrediënten voor een...
29 april 19
Oswald Haers acteert op hoog nivo op Quievrain. Ik had twijfels, wel de Biebelaer of...
29 april 19
Voor de 1e vlucht waren in het samenspel 2349 duiven ingemand. De waarschuwingen voor de...
28 april 19
Vandaag was de vlucht vanuit het Belgische Duffel met een afstand van 150 km tot Putten. De...
25 april 19
Tienen 20-4-2019 Henri Doornink wint zonovergoten vlucht uit Tienen en weer een...
19 april 19
13-4-2019: Tongeren‘Koude start’ wordt ‘droom-start’Han Schuurman en Wim te Hennepe 1e en...
19 april 19
IMG 7325
03 maart 19
Reeds voor de 42e maal werd het feest van de Riddersclub van België georganiseerd en dit in...
20 februari 19
Nog steeds is het niet duidelijk hoe de vluchtkalender 2019 eruit gaat zien? Daarbij...
14 februari 19
Traditioneel staat de eerste zaterdag van februari voor de leden van fondclub “De...
13 februari 19
Hieronder staat het reis-programma van de Afdeling Limburg voor 2019 Reisprogramma...

Buienradar

Weer

meteobelgie1

 meteofrance1

vliegweer voor duiven1

Uitslagen

Compuclub250x80new

Pigeonvillage250x80new

SBS6tekst250x80new

Afdelingen

Afdeling1 135x40Afdeling7 135x40
Afdeling2 135x40Afdeling8 135x40
Afdeling3 135x40Afdeling9 135x40
Afdeling4 135x40Afdeling10 135x40
Afdeling5 135x40Afdeling11 135x40
Afdeling6 135x40Afdeling12 135x40